Tarihin tozlu sayfalarını aralamaya devam ediyoruz. “Tarihte bugün ne oldu?” sorusunun yanıtını bu kez 23 Mayıs için arıyoruz. Hem Türkiye’nin hem de dünyanın kaderini etkileyen, teyit edilmiş ve doğruluğu kanıtlanmış önemli olayları kronolojik bir sıra ile sizler için derledik.
İşte 23 Mayıs tarihinde dünya ve Türkiye tarihine geçen o olaylar:
Türkiye Tarihinden Önemli Gelişmeler ve Ortak Hafıza
1919 – Sultanahmet Mitingi: İşgallere Karşı Tek Yürek
İzmir’in Yunanlılar tarafından işgal edilmesini protesto etmek amacıyla İstanbul’da Sultanahmet Meydanı’nda büyük bir miting düzenlendi. Yüz binlerce insanın katıldığı bu mitingde, Halide Edip (Adıvar) gibi isimlerin yaptığı ateşli konuşmalar, Türk milletinin bağımsızlık azmini tüm dünyaya duyurdu ve Millî Mücadele ruhunun canlanmasında kilit bir rol oynadı.
1928 – Türk Vatandaşlığı Kanunu Kabul Edildi
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmanın şartlarını ve haklarını düzenleyen Türk Vatandaşlığı Kanunu‘nu kabul etti. Bu kanun, yeni devletin modern ve ulusal temeller üzerine inşa edilmesinde önemli bir yasal adımdı.
1949 – Federal Almanya Cumhuriyeti (Batı Almanya) Kuruldu
İkinci Dünya Savaşı sonrası müttefik devletlerin işgali altındaki Almanya’da, ABD, İngiltere ve Fransa’nın işgal bölgelerini birleştirmesiyle Federal Almanya Cumhuriyeti resmen kuruldu. Bu gelişme, Soğuk Savaş döneminin en önemli siyasi kırılmalarından biriydi.
1960 – İsrail, Nazi Savaş Suçlusu Adolf Eichmann’ın Yakalandığını Duyurdu
Holokost’un (Yahudi Soykırımı) baş mimarlarından biri olan Adolf Eichmann, İsrail istihbarat servisi Mossad tarafından Arjantin’de düzenlenen gizli bir operasyonla yakalandı. Eichmann, daha sonra İsrail’e götürülerek yargılandı ve idam edildi.
1971 – İstanbul’da Sokağa Çıkma Yasağı İlân Edildi
12 Mart Muhtırası sonrasında artan siyasi gerilim ve terör olayları nedeniyle İstanbul’da sıkıyönetim ilan edildi ve sokağa çıkma yasağı uygulanmaya başlandı. Bu dönem, Türkiye’nin demokrasi tarihinde zorlu bir sürecin başlangıcı oldu.
1991 – Turgut Özal, Paris Anlaşması’nı İmzaladı
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Paris’te düzenlenen bir törenle, sivil havacılık güvenliğini artırmayı amaçlayan Paris Anlaşması‘nı imzaladı.
Dünyadan Önemli Gelişmeler ve Küresel Siyaset
1430 – Jeanne d’Arc Yakalandı
Yüz Yıl Savaşları sırasında Fransa’nın bağımsızlığı için savaşan ve ulusal kahraman kabul edilen Jeanne d’Arc, Burgundylular tarafından yakalanarak İngilizlere teslim edildi. Jeanne d’Arc, daha sonra bir dini mahkeme tarafından cadılık suçlamasıyla yakılarak idam edildi.
1568 – Seksen Yıl Savaşı (Hollanda Bağımsızlık Savaşı) Başladı
Hollanda’nın İspanyol egemenliğine karşı başlattığı ve 80 yıl süren bağımsızlık mücadelesi başladı. Bu savaş, Avrupa’daki güç dengelerini kökten değiştirdi ve modern Hollanda’nın temellerini attı.
1706 – Ramillies Muharebesi: İngiliz Zaferi
İspanyol Veraset Savaşları sırasında, Marlborough Dükü liderliğindeki müttefik ordusu (İngiltere, Hollanda, Kutsal Roma İmparatorluğu), Fransız ordusunu Ramillies’de (belçika) bozguna uğrattı. Bu zafer, Fransız yayılmacılığını durduran önemli bir askeri başarıydı.
1915 – İtalya, Birinci Dünya Savaşı’na Müttefik Devletlerin Yanında Katıldı
Savaşın başlangıcında tarafsızlığını ilan eden İtalya, Londra Antlaşması ile Müttefik Devletler’e (İngiltere, Fransa, Rusya) katılmayı kabul etti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’na savaş ilan etti.
1995 – Java Programlama Dili Tanıtıldı
Sun Microsystems tarafından geliştirilen Java programlama dili, resmen tanıtıldı. Java, platform bağımsız yapısı ve geniş kullanım alanıyla yazılım dünyasında yeni bir dönemin başlangıcı oldu.
Tarihte Bugün Doğanlar ve Hayatını Kaybedenler
Doğanlar
-
1707: Carl Linnaeus (Carl von Linné), İsveçli doğa bilimci, botanikçi ve zoolog. Canlıların sınıflandırılması sisteminin kurucusudur.
-
1848: Otto Lilienthal, Alman havacılık öncüsü ve mucit. “Planörlerin Babası” olarak bilinir.
-
1891: Pär Lagerkvist, İsveçli yazar, şair, oyun yazarı ve 1951 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi.
Ölenler
-
1125: V. Heinrich (V. Henri), Kutsal Roma İmparatoru.
-
1857: Augustin-Louis Cauchy, Fransız matematikçi. Analiz ve grup teorisi alanındaki çalışmalarıyla tanınır.
-
1906: Henrik Ibsen, Norveçli oyun yazarı ve şair. Modern tiyatronun kurucularından biridir.
-
2015: John Nash, Amerikalı matematikçi ve 1994 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi. Oyun teorisi alanındaki çalışmalarıyla ünlüdür.
