Tarihin akışını değiştiren, toplumsal hafızada derin izler bırakan olaylar her gün yeniden hatırlanıyor. “Tarihte bugün ne oldu?” sorusu, özellikle Türkiye tarihi açısından dönüm noktası sayılan 19 Mayıs söz konusu olduğunda çok daha büyük bir anlam kazanıyor. Millî Mücadele’nin ilk kıvılcımından diplomasi trafiğine, kültürel açılışlardan küresel gelişmelere kadar 19 Mayıs’ta yaşanan ve tarih kitaplarına geçen kronolojik olayları sizler için derledik.
İşte 19 Mayıs tarihinde Türkiye’de ve dünyada yaşanan, doğruluğu teyit edilmiş önemli gelişmeler:
Türkiye Tarihinin Dönüm Noktaları: 19 Mayıs
1919 – Mustafa Kemal Paşa Samsun’a Çıktı: Millî Mücadele Başladı
-
Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa, Bandırma Vapuru ile gerçekleştirdiği yolculuğun ardından Samsun’a ayak bastı. Bu olay, Osmanlı İmparatorluğu’nun Birinci Dünya Savaşı sonrası işgal edilmesine karşı Türk milletinin bağımsızlık hareketini ve Kurtuluş Savaşı’nı fiilen başlatan ilk adım kabul edildi. Bu tarihi an, daha sonra Atatürk’ün sembolik doğum günü ilan edildi ve Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanmaya başlandı.
1924 – Musul Sorunu İçin Haliç Konferansı Başladı
Türkiye ile İngiltere arasındaki en büyük diplomatik krizlerden biri olan Musul Sorunu’nun çözümü amacıyla İstanbul’da Haliç Konferansı görüşmeleri başladı. Türk heyetine Ali Fethi Okyar’ın başkanlık ettiği konferansta İngiltere’nin geri adım atmayan tutumu nedeniyle bir uzlaşıya varılamadı ve konu Milletler Cemiyeti’ne taşındı.
1938 – Atatürk Son Kez Gençlik ve Spor Bayramı Gösterilerini İzledi
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Ankara Stadyumu’nda düzenlenen Gençlik ve Spor Bayramı gösterilerini hayatında son kez protokolde izledi. Rahatsızlığının ilerlemiş olmasına rağmen, Hatay meselesindeki kararlılığını dünyaya göstermek amacıyla bu törenlerin hemen ardından güney gezisine (Mersin ve Adana) çıktı.
1939 – Hatay Sınırına Dair Antakya Protokolü İmzandı
Hatay’ın Türkiye Cumhuriyeti’ne katılım sürecinin en kritik aşamalarından biri olan Antakya Protokolü imzalandı. Bu protokol ile Türkiye-Hatay sınır çizgisi netleştirildi ve Hatay Devleti’nin anavatana katılması yolunda hukuki altyapı tamamlanmış oldu.
1943 – Ankara Gençlik Parkı Törenle Hizmete Açıldı
Başkent Ankara’nın sembolik sosyal alanlarından biri olan Gençlik Parkı, dönemin devlet erkanının katıldığı büyük bir törenle açıldı. Bataklık bir arazinin kurutulmasıyla inşa edilen park, Cumhuriyet’in modern kentleşme vizyonunun önemli projelerinden biri oldu.
Dünyadan Önemli Gelişmeler ve Küresel Siyaset
639 – Göktürk Prensi Kürşad (Chieh-she-shuai) ve Arkadaşlarının Saray Baskını
Göktürk Hükümdarı Çuluk Kağan’ın oğlu Kürşad ve beraberindeki 39 arkadaşı, Çin boyunduruğuna karşı bağımsızlık fitilini ateşlemek adına Tang İmparatoru Tai Tsung’un yazlık sarayı olan Chiucheng Sarayı’nı bastı. Baskın fırtına nedeniyle planlandığı gibi gitmese de Türk mitolojisinde ve tarihinde bağımsızlık karakterinin sembolü haline geldi.
1935 – Dünyanın İlk “Autobahn” (Otoyol) Hattı Açıldı
Almanya’da Frankfurt am Main ile Darmstadt arasında inşa edilen, dünyanın erişim kontrollü ve bölünmüş ilk modern otoyolu (Autobahn) trafiğe açıldı. Bu gelişme, dünya karayolu taşımacılığı ve mühendisliğinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu.
1975 – ABD Senatosu’ndan Türkiye Kararı
ABD Senatosu, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında Türkiye’ye uygulamaya koyduğu silah ambargosunun kaldırılmasını kararlaştırdı. Bu karar, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin ve askeri iş birliklerinin yeniden normale dönme sürecini başlattı.
