Mayıs ayı daha bitmeden Avrupa’yı yaz sıcağı sardı. Portekiz’in Mora kasabasında 27 Mayıs’ta ölçülen 40,3°C, ülkenin Mayıs ayı sıcaklık rekorunu kırdı. İngiltere’de 35,1°C’ye ulaşılarak Mayıs rekoru yaklaşık 2 derece aşıldı. Fransa’da da rekorlar tazelendi, yetkililer ilk kez Mayıs ayında ulusal sıcak hava uyarılarını devreye aldı. Uzmanlar olayı “benzeri görülmemiş” ve “tarihi” olarak nitelendiriyor.
Sıcak hava dalgası, Batı Avrupa’yı etkisi altına alan yüksek basınç sistemiyle tetiklendi. Kuzey Afrika’dan gelen sıcak hava kütlesi, bölgede günlerce hapsoldu. Uzmanlar, bu tür erken ve şiddetli olayların insan kaynaklı iklim değişikliğiyle daha sık ve yoğun hale geldiğini belirtiyor.
Portekiz’de Tarihi Rekor
Portekiz Meteoroloji Enstitüsü – IPMA, 27 Mayıs’ta Mora’da 40,3°C ölçüldüğünü açıkladı. Bu değer, 2001’de kaydedilen önceki 40°C’lik rekoru geride bıraktı. Alvega’da da 40,1°C görüldü. Sıcak hava dalgası 20 Mayıs civarında başladı ve Alentejo ile Tagus Vadisi’nde yoğunlaştı. Yetkililer yangın riskine karşı uyarı yayınladı ve tropikal geceler yani gece sıcaklıklarının 20°C’nin üzerinde kalması ülke genelinde etkili oldu.
İngiltere’de Mayıs Rekoru 2 Derece Aşıldı
İngiltere Meteoroloji Ofisi, 26 Mayıs’ta batı Londra’da 35,1°C kaydedildiğini duyurdu. Kew Gardens’da 34,8°C ölçüldü. Bu değerler, önceki Mayıs rekorlarını yaklaşık 2 derece aştı. “Tropikal gece” olarak nitelendirilen durum yaşandı; bazı bölgelerde gece sıcaklıkları 21°C’nin altına inmedi. Met Office, bu sıcaklıkların “Mayıs için değil, yaz ortası için bile olağanüstü” olduğunu vurguladı.
Fransa’da 7 Ölüm Bağlantılı, Okullar Etkilendi
Fransa’da güneybatıda 37°C’nin üzerine çıkıldı. Météo-France, Mayıs ayında ilk kez bu kadar geniş çaplı uyarılar yayınladı. Yetkililer, sıcaklıkla bağlantılı 7 ölüm vakası açıkladı. Paris’te 33-34°C’ye ulaşıldı. Bazı okullarda iç sıcaklık 30°C’yi aştı; sendikalar sınavların aşırı sıcakta yapılmasını eleştirdi. Hükümet, orman yangınları ve su kaynakları için acil eylem planı toplantısı yaptı.
İspanya ve İtalya’da Kırmızı Alarm
İspanya’da onlarca istasyon aylık rekorlarını kırdı; sıcaklıklar Temmuz-Ağustos seviyelerine ulaştı. AEMET, “Mayıs için olağanüstü yüksek” uyarısı verdi.
İtalya Sağlık Bakanlığı, Roma, Floransa, Bologna, Brescia ve Torino için kırmızı alarmyayınladı. Sağlıklı bireyler için bile risk uyarısı yapıldı. Bazı bölgelerde dışarıda çalışma saatleri kısıtlandı. Ferrara’da 36,1°C gibi değerler kaydedildi.
Neden Bu Kadar Erken ve Şiddetli?
Olayın ana tetikleyicisi yüksek basınç alanı sıcak havayı hapsediyor, serin hava girişini engelliyor. Bilim insanları, bu meteorolojik koşulların insan kaynaklı iklim değişikliğiyle 2,5°C’ye kadar daha sıcak hale geldiğini belirtiyor. Avrupa, dünyanın en hızlı ısınan kıtası konumunda. Uzmanlar “zihinleri karıştıracak kadar çılgın” kayıtlar kırıldığını ve bunun “yeni gerçeklik” olduğunu söylüyor.
Etkileri ve Riskler
- Sağlık: Fransa ve İngiltere’de en az 7-11 sıcak kaynaklı ölüm. Yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalar risk altında.
- Günlük hayat: Fransız Açık’ta Jannik Sinner gibi sporcular etkilendi. Okullarda dersler zorlaştı. Paris’te düşük emisyonlu araç kısıtlaması getirildi.
- Yangın ve Tarım: Portekiz ve İspanya’da yangın riski arttı. Çiftçiler ürün kaybı endişesi taşıyor.
- Süre: Dalga Mayıs sonu zirve yaptı; bazı bölgelerde Haziran başına kadar sürebilir.
Uzman Görüşleri
İklim bilimci Peter Thorne: “İngiltere ve Fransa’daki rekorlar akıl almaz derecede çılgın. İklim krizinin bu olayları daha güçlü ve olası kıldığını biliyoruz.” UN İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell: “Bu sıcak dalga, iklim krizinin insan ve ekonomik etkilerinin acı bir hatırlatıcısı.”
Yaz Henüz Başlamadı
Mayıs 2026 sıcak hava dalgası, Avrupa’da iklim değişikliğinin etkilerinin ne kadar erken ve şiddetli hissedilebileceğinin somut örneği oldu. Yetkililer ve uzmanlar, önümüzdeki yaz aylarında daha fazla aşırı hava olayı beklendiği konusunda uyarıyor.
