İsviçre Federal Konseyi, ABD menşeli Patriot hava savunma sistemlerinin teslimatında yaşanan ciddi gecikmeler ve artan maliyetler nedeniyle milyarlarca dolarlık tedarik programını durdurmayı gündemine aldı. Başlangıçta 2026-2028 yılları arasında tamamlanması planlanan teslimat takviminin 2034 yılına kadar sarkması, Bern yönetiminde stratejik bir güvenlik açığı endişesi yarattı.
Teslimat Takviminde 8 Yıllık Sapma
İsviçre Federal Savunma Tedarik Kurumu (Armasuisse) tarafından yapılan değerlendirmelere göre, ABD’nin üretim önceliğini Ukrayna’daki savaşa ve Orta Doğu’da tırmanan gerilime kaydırması, İsviçre’nin siparişlerini üretim kuyruğunda geriye itti. 2022 yılında imzalanan ve beş adet Patriot bataryasını kapsayan 2,1 milyar dolarlık anlaşmada yaşanan bu belirsizlik, İsviçre’nin yaşlanan hava savunma ağını emekliye ayırma planlarını da tehlikeye attı.
Ödeme Krizinde “Güven Fonu” Çıkmazı
Bern ile Washington arasındaki krizin bir diğer boyutu ise finansal süreçlerde yaşanıyor. İsviçre, geçtiğimiz sonbaharda teslimat belirsizlikleri nedeniyle Patriot sistemi için oluşturulan “Güven Fonu”na ödemeleri durdurma kararı almıştı. Ancak ABD tarafının, Yabancı Askeri Satışlar (FMS) sistemi üzerinden, İsviçre’nin F-35A savaş uçakları için gönderdiği fonları Patriot harcamalarına yönlendirdiği iddia ediliyor. Bu durum, İsviçre savunma çevrelerinde “finansal kontrolün kaybedildiği” gerekçesiyle sert eleştirilere neden oldu.
Hava Savunmasında Stratejik Boşluk Kapıda
Savunma Bakanlığı yetkilileri, teslimatların 2030’lu yılların ortasına sarkmasının İsviçre hava sahasında ciddi bir koruma boşluğu yaratacağı konusunda uyarıyor. İsviçre hükümetinin önündeki seçenekler arasında şunlar yer alıyor:
-
Revize Şartlarla Devam: 2034 teslimat tarihini ve olası %50’ye varan maliyet artışını kabul etmek.
-
Yeniden Müzakere: Teslimat önceliği için diplomatik ve mali baskı kurmak.
-
Sözleşme Feshi: Patriot anlaşmasını tamamen iptal ederek, Fransız-İtalyan ortak yapımı SAMP/T gibi Avrupalı alternatiflere yönelmek.
Karar Yaz Aylarında Verilecek
İsviçre Federal Konseyi’nin, Patriot alımının geleceğine ilişkin nihai kararını Haziran ayı sonuna kadar vermesi bekleniyor. Sosyal Demokratlar gibi bazı siyasi gruplar, drone tehditlerine karşı daha etkili ve hızlı tedarik edilebilecek sistemlere odaklanılması gerektiğini savunurken, sağ kanat politikacılar ABD ile stratejik ortaklığın bozulmaması adına temkinli davranılması gerektiğini vurguluyor.
İsviçre halkının 2020 yılında sadece %50,1 gibi dar bir marjla onay verdiği “Air2030” hava savunma paketinde yaşanan bu aksaklıklar, ülkede savunma harcamalarına yönelik tartışmaları yeniden alevlendirmiş durumda.
