3. Uluslararası Türk Dünyası Bilim Ödülleri, 8 Ekim 2026’da Kazakistan’ın Almatı kentinde, Turan Üniversitesinin ev sahipliğinde gerçekleştirildi. “Geçmişe Saygı, Geleceğe İlham” anlayışıyla düzenlenen törende, Türk dünyasının bilim ve kültür hayatına katkı sunan 16 isim ödüllendirildi.
Türk Dünyası Yörük Türkmen Birliği tarafından Turan Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen etkinlik, farklı ülkelerden bilim insanlarını, akademisyenleri ve kurum temsilcilerini bir araya getirdi. Organizasyona Türk Devletleri Teşkilatı, TÜRKSOY, TİKA, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı ile Yunus Emre Enstitüsü destek verdi.
Bursa’da başlayan ve ardından Kuzey Kıbrıs’ta devam eden Türk Dünyası Bilim Ödülleri, üçüncü yılında Almatı’ya taşındı. Etkinlik, Türk dünyasının bilimsel birikimini görünür kılmayı, geçmişin büyük bilim insanlarının mirasını yaşatmayı ve günümüz araştırmacılarını ortak bir bilim vizyonu etrafında buluşturmayı amaçladı.
Ödüllerin tarihî bilim ve düşünce insanlarının adlarını taşıması, geçmişin mirası ile günümüzün bilimsel başarıları arasında bağ kurdu. Matematikten fiziğe, tıptan mühendisliğe, tarihten Türkolojiye uzanan farklı alanlardaki çalışmalar, ortak bilim ve medeniyet mirası çerçevesinde değerlendirildi.
Azerbaycan’dan Prof. Dr. İsa Habibbeyli, Abay Kunanbay Onur Ödülü’ne layık görülürken, Türkiye’den Dr. Abdullah Eren, Servet Somuncuoğlu Türk Dünyası Vefa Ödülü’nün sahibi oldu. Türkiye’den Prof. Dr. Metin Çelik’e Seydi Ali Reis Denizcilik Ödülü, Özbekistan ve Türkiye’yi temsil eden Prof. Dr. Mehmet Yüce’ye ise Farabi Sosyal Bilimler Ödülü verildi.
Gıyaseddin Cemşid el-Kâşî Matematik Ödülü, Azerbaycan’dan Prof. Dr. Refik Aliyev’e takdim edildi. Kazakistan’dan Prof. Dr. Ratbay Myrzakulov, el-Hâzinî Fizik Ödülü’ne layık görüldü. Türkiye’den Prof. Dr. Murat Yakar, el-Fergânî Mühendislik Ödülü’nü alırken, Prof. Dr. Muzaffer Metintaş, Sabuncuoğlu Şerefeddin Tıp Ödülü ile onurlandırıldı.
Kırgızistan’dan Prof. Dr. Akmatali Alimbekov, İsmail Gaspıralı Eğitim Bilimleri Ödülü’nün sahibi oldu. Türkiye’den Prof. Dr. Tuncer Baykara’ya Zeki Velidi Togan Tarih Araştırmaları Ödülü, Kazakistan’dan Prof. Dr. Yerden Kajıbek’e Bekir Çobanzade Türkoloji Ödülü verildi. Türkiye’den Prof. Dr. Cemal Kurnaz ise Yunus Emre Dil ve Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü.
İran’dan Prof. Dr. Halil Velizade Kamran, Cacabey Astronomi Ödülü ile ödüllendirilirken, Türkiye’den Dr. Hayati Bice, Hoca Ahmet Yesevi Düşünce Ödülü’nü aldı. Kazakistan’dan Prof. Dr. Zulhair Mansurov’a Cabir Bin Hayyan Kimya Ödülü, Prof. Dr. Rahman Alşanov’a ise Türk Dünyası Hizmet Ödülü takdim edildi.
Ev sahibi Kazakistan’ın dört bilim insanıyla temsil edilmesi, ülkenin bilim ve akademi alanındaki birikimini öne çıkardı. Fizik, kimya ve Türkoloji alanlarında verilen ödüller ile Türk Dünyası Hizmet Ödülü, Kazakistanlı bilim insanlarının ortak bilim ve kültür hayatına katkılarını görünür kıldı.
Düzenleme Kurulu Başkanı Cemal Akkuş, etkinlik öncesindeki açıklamasında, Türk Dünyası Bilim Ödülleri’nin kalıcı ve saygın bir geleneğe dönüşmesini hedeflediklerini belirtmişti. Akkuş, organizasyonun bilimsel niteliği ve uluslararası yapısıyla gelecekte “Türk dünyasının Nobel’i” olarak anılan güçlü bir bilim markası oluşturmak için çalıştıklarını ifade etmişti.
Türk Dünyası Yörük Türkmen Birliği Genel Başkanı İrfan Tatlıoğlu da Kazakistan’da düzenlenen buluşmanın özel anlamına dikkat çekerek, Türk dünyasının birliğinin ortak hatıraların yanı sıra ortak fikirler, projeler ve kurumlarla güçleneceğini vurgulamıştı. Birliğin yaklaşımında bilim, eğitim ve uluslararası iş birliği, ortak geleceğin temel unsurları arasında yer alıyor.
Almatı’daki buluşma, Türk dünyasının bilimsel başarılarını uluslararası kamuoyuna tanıtma ve ülkeler arasındaki akademik ilişkileri geliştirme hedefini öne çıkardı. Organizasyon, üniversiteler, araştırma kurumları ve bilim insanları arasında yeni ortak çalışmaların geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlıyor.
