Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, başkent Paris’te düzenlenen iki günlük Uluslararası Uzay Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, uzayın “ortak yönetişim” ilkeleriyle idare edilmesi gerektiğini belirterek Avrupa’ya bağımsız ve insanlı uzay uçuşu programı geliştirme çağrısında bulundu. Avrupa uzay sektörünü “kırılgan” olarak nitelendiren Macron, kıtanın küresel ölçekte güçlü bir aktör haline gelmesi amacıyla sektöre yaklaşık 20 milyar euroluk yatırım paketini duyurdu.
“Uzay, Risklerine Uygun Kurallara Tabi Olmayan Tek Küresel Ortak Alan”
Yaklaşık 120 ülkeden yetkililer, astronotlar, araştırmacılar ve sektör temsilcilerinin katıldığı zirvede konuşan Macron, uzay faaliyetlerinin mevcut durumuna dikkat çekerek; “Uzay, barındırdığı risklerin büyüklüğüne denk düşen kurallara tabi olmayan yegane küresel ortak alan olmaya devam ediyor. Bu meydan okumalarla baş edebilmek için ortak bir yönetişim şart” ifadelerini kullandı. Fransa’nın uzay alanındaki köklü geçmişini ve iş birliği geleneğini hatırlatan Macron, Avrupa ülkelerinin egemen uzay yeteneklerini ortaklaşa inşa etmesi gerektiğini vurguladı.
ABD Hakimiyeti ve Zirvedeki ‘Boykot’ Gerilimi
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve Elon Musk’ın Starlink uydu ağının Kiev için hem vazgeçilmez bir iletişim aracı hem de stratejik bir güvenlik zafiyeti haline gelmesi, Avrupa’nın bağımsız uzay kabiliyetleri arayışını hızlandırdı. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) Genel Direktörü Josef Aschbacher da uyduların artık kritik bir altyapı olduğunu ve her vatandaşın günlük hayatını doğrudan etkilediğini belirtti. Öte yandan ABD’nin NASA, SpaceX ve Blue Origin gibi devlerle küresel pazardaki açık hakimiyeti sürerken, zirve diplomatik bir gerilime de sahne oldu. Politico’nun Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ABD yönetiminin Avrupa Birliği politikalarına destek veriliyor görüntüsü yaratılmaması yönündeki telkinleri üzerine SpaceX ve Blue Origin zirveye katılım planlarını iptal etti.
