10 Ağustos 2023 tarihinde dünyanın en uzun demiryolu tüneli olan Gotthard Üssü Tüneli’nde meydana gelen ve İsviçre demiryolu tarihinin en maliyetli kazalarından biri olarak kayıtlara geçen tren kazasıyla ilgili yeni bir bilirkişi raporu yayımlandı. Ticino Savcılığı tarafından hazırlatılan rapor, İsviçre Federal Demiryolları’nı (SBB) ağır bir ihmalle suçlayarak kazanın önlenebileceğini ileri sürüyor.
8 Farklı Uyarı Mesajı Yanıtsız mı Kaldı?
Yeni bilirkişi raporunda yer alan en çarpıcı iddia, kazadan yaklaşık 2,5 dakika önce SBB kontrol merkezindeki ekranlara tam 8 adet hata mesajının düştüğü yönünde. Rapora göre, trenin bir tekerleğinin kırılmasının ardından sistemde aks sayacı arızaları ve kırmızı hat uyarıları belirdi. Bilirkişiler, bu uyarıların kontrol merkezi personeli veya otomatik sistemler tarafından doğru analiz edilmesi durumunda trenin acil olarak durdurulabileceğini ve tünel altyapısına verilen devasa zararın engellenebileceğini savunuyor.
SBB İddiaları Reddediyor: “Sistemler Treni Değil, Altyapıyı İzliyor”
SBB yönetimi ise hazırlanan rapora sert tepki göstererek suçlamaları kesin bir dille reddetti. Kurumdan yapılan açıklamada, kontrol merkezindeki izleme sistemlerinin trenlerin mekanik durumunu değil, hattın boş olup olmadığını (altyapı güvenliğini) denetlemek üzere tasarlandığı belirtildi. SBB yetkilileri, o gün alınan sinyallerin standart bir “teknik aks sayacı arızası” olarak yorumlandığını ve bu verilerden bir raydan çıkma vakasının öngörülmesinin mümkün olmadığını ifade etti.
Kazanın Bilançosu: 150 Milyon Frank Zarar
2023 yılında gerçekleşen kaza, bir yük treninin tekerlek diskinin kırılması sonucu meydana gelmişti. Tren, raydan çıkan aksıyla yaklaşık 7 kilometre boyunca ilerleyerek tünel içindeki makasları ve güvenlik sistemlerini parçalamıştı. Can kaybının yaşanmadığı olayda:
-
Maddi Hasar: Gelir kayıplarıyla birlikte yaklaşık 150 milyon İsviçre Frangı olarak hesaplandı.
-
Ulaşım Kesintisi: Dünyanın en önemli lojistik hatlarından biri olan tünel, tam kapasiteyle ancak Eylül 2024’te, yani kazadan bir yılı aşkın süre sonra tekrar açılabildi.
Soruşturma Derinleşiyor
İsviçre Ulaşım Güvenliği İnceleme Kurulu (SUST) daha önce yayımladığı nihai raporda, kazanın ana nedenini “tekerlek diskindeki yorgunluk çatlağına bağlı kırılma” olarak belirlemişti. Ancak Ticino Savcılığı’nın yeni raporu, odağı teknik arızadan “operasyonel ihmale” kaydırıyor. Eğer savcılık bu rapor doğrultusunda dava açarsa, SBB personelinin cezai sorumluluğu gündeme gelebilir.
