Küresel güvenlik mimarisi için tarihi bir dönüm noktası olarak nitelendirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Türkiye’nin ev sahipliğinde Ankara’da başladı. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleşen ve 32 müttefik ülkenin liderini ağırlayan zirvede; savunma harcamaları, Ukrayna’ya destek, siber güvenlik ve yeni nesil tehditlere karşı ittifakın caydırıcılık gücü masaya yatırılıyor.
Dünya Liderleri Başkent Ankara’da Buluşuyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin yönetiminde gerçekleşen iki günlük zirveye, küresel diplomasinin en önemli isimleri katılıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Kanada Başbakanı Mark Carney dahil olmak üzere 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları ile 100’e yakın bakan Ankara’da bir araya geliyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte zirve öncesi yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin NATO’daki liderliğinin ve jeopolitik konumunun hayati önem taşıdığını vurgulayarak, zirvenin Ankara’da düzenlenmesinin ittifak açısından kritik bir anlam taşıdığını belirtti.
Gündemin İlk Sırası: Savunma Sanayii ve Yüzde 5 Taahhüdü
Zirvenin en önemli başlıklarından birini, Lahey Zirvesi’nde kabul edilen ve üye ülkelerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının – GSYH yüzde 5’ini savunma harcamalarına ayırmasını öngören hedef oluşturuyor. Genel Sekreter Rutte, müttefiklerden bu hedefe ulaşmak için net, elle tutulur ve güvenilir planlar beklediğini ifade etti.
Ankara Ticaret Odası Kongre ve Sergi Merkezi’nde düzenlenen Savunma Sanayi Forumu ile eş zamanlı ilerleyen süreçte, caydırıcılık ve savunma için olmazsa olmaz teçhizatı sağlayacak on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmelerin duyurulması planlanıyor. Ayrıca devam eden savaş bağlamında Ukrayna’ya yönelik desteğin sürdürülmesi ve hava savunma ihtiyacı da öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
ABD Cephesinde Savunma Bütçesi Hareketliliği
Zirveye katılmak üzere “Air Force One” uçağıyla Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump’ın ajandasında, müttefiklerin savunma harcamalarını artırması talebi öne çıkıyor. Trump’ın zirve öncesinde ABD Kongresi’ne seslenerek savunma için 350 milyar dolarlık kaynak içeren “Reconciliation 3.0” bütçe paketi ile “Save America” yasasının acilen onaylanmasını talep etmesi, zirvedeki güvenlik ve bütçe odaklı görüşmelerin belirleyici geçeceğinin sinyallerini veriyor.
Caydırıcılık, Siber Dayanıklılık ve Türkiye’nin Etki Alanı
Ankara Zirvesi, geleneksel askeri tehditlerin yanı sıra siber güvenlik ve yapay zeka gibi yeni nesil alanlardaki stratejilerin de belirleneceği bir platform olma özelliği taşıyor. Etkinlik kapsamında açıklamalarda bulunan Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, NATO’nun caydırıcılığının eğitimli personel, hazır güçler, siber dayanıklılık ve siyasi kararlılık gerektirdiğinin altını çizerken; İletişim Başkanı Burhanettin Duran da siber güvenlik ve yapay zekanın NATO için artık tali konular olmadığını, ittifakın geleceğinin bu dayanıklılık üzerinden şekilleneceğini belirtti.
Başkentte Yoğun Diplomasi Trafiği
Geniş güvenlik önlemlerinin alındığı ve binlerce diplomat ile üst düzey bürokratın bulunduğu Ankara’da diplomasi trafiği aralıksız devam ediyor. Liderler seviyesindeki toplantıların yanı sıra Beştepe’de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde devlet ve hükümet başkanları ile eşleri onuruna bir resepsiyon gerçekleştiriliyor. Aynı gün üye ülkelerin Dışişleri Bakanları Külliye’de bir araya gelirken; Savunma Bakanları ise Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in ev sahipliğinde Ay Yıldız Karargahı’nda düzenlenen resepsiyonda ittifakın savunma reflekslerini değerlendiriyor.
Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana kendisini en fazla tehdit altında hissettiği ve ABD’nin rolüne dair dinamiklerin tartışıldığı bu süreçte, 1952’den bu yana ittifakın kilit üyelerinden olan Türkiye’nin ev sahipliğinde alınan kararlar NATO’nun gelecek vizyonunu doğrudan belirleyecek.
