Zaman tünelinde yolculuğumuza devam ediyoruz. “Tarihte bugün ne oldu?” sorusunun yanıtını bu kez 25 Mayıs için arıyoruz. Türkiye’nin ve dünyanın yakın geçmişinde; edebiyat, siyaset, bilim ve uluslararası ilişkiler alanında derin izler bırakan, gelişmeleri kronolojik olarak sizler için derledik.
İşte 25 Mayıs tarihinde dünya ve Türkiye tarihine geçen o olaylar:
Türkiye Tarihinden Önemli Gelişmeler ve Ortak Hafıza
1924 – Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Olimpiyat Deneyimi Başladı
Türkiye Cumhuriyeti, tarihindeki ilk resmi uluslararası spor organizasyonuna adım attı. Fransa’nın başkenti Paris’te düzenlenen 1924 Yaz Olimpiyatları’na Türk sporcular ilk kez katıldı. Bu katılım, yeni kurulan devletin modern dünyayla entegrasyonu açısından sembolik bir öneme sahipti.
1954 – Türkiye, Osmanlı Borçlarının Son Taksitini Ödedi
Osmanlı İmparatorluğu’ndan miras kalan ve Lozan Antlaşması ile yeniden yapılandırılan dış borçların son taksiti, Türkiye Cumhuriyeti tarafından ödendi. Böylece mali bağımsızlık yolundaki en büyük yüklerden biri tamamen tarihe karışmış oldu.
1983 – Türk Edebiyatının Dev Çınarı Necip Fazıl Kısakürek Vefat Etti
“Kaldırımlar”, “Çile” ve “Reis Bey” gibi ölümsüz eserlerin sahibi, Türk düşünce ve edebiyat dünyasının en etkili şair ve yazarlarından biri olan Necip Fazıl Kısakürek, 79 yaşında İstanbul’da hayatını kaybetti. Erenköy Mezarlığı’na defnedilen şairin fikri mirası, sonraki nesiller üzerinde derin izler bıraktı.
1989 – Bir Türk Askeri Uçakla Bulgaristan’dan Türkiye’ye Sığındı
Bulgaristan Hava Kuvvetleri’ne ait bir MiG-21 savaş uçağıyla firar eden Bulgaristan Hava Kuvvetleri pilotu Teğmen Nikolay Dimitrov Yakov, Edirne yakınlarına acil iniş yaparak Türkiye’den siyasi sığınma talebinde bulundu. Olay, dönemin iki bloku arasında diplomatik gerilime yol açtı.
1997 – Ünlü Tiyatro Sanatçısı Nazım Hikmet Kültür Merkezi Açıldı
İstanbul’da sanat dünyasına uzun yıllar hizmet edecek olan Nazım Hikmet Kültür Merkezi (NHKM) kapılarını açtı. Merkez, o günden bu yana tiyatro, sinema ve edebiyat alanında pek çok etkinliğe ev sahipliği yapmaya devam ediyor.
Dünyadan Önemli Gelişmeler ve Küresel Siyaset
1961 – Kennedy, Ay’a Gitme Hedefini Açıkladı
ABD Başkanı John F. Kennedy, Kongre’de yaptığı tarihi konuşmada ABD’nin 1960’lı yıllar bitmeden önce Ay’a bir insan göndereceğini ve onu güvenli bir şekilde dünyaya geri getireceğini ilan etti. Bu hamle, SSCB ile yaşanan Uzay Yarışı’nın seyrini değiştiren en büyük dönüm noktası oldu.
1963 – Afrika Birliği Teşkilatı (OAU) Kuruldu
Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da, kıtadaki sömürgeciliğe son vermek ve Afrika ülkeleri arasında dayanışmayı artırmak amacıyla 32 bağımsız Afrika ülkesinin katılımıyla Afrika Birliği Teşkilatı kuruldu. Bu tarihi gün, dünya genelinde “Afrika Günü” olarak kutlanmaktadır.
1977 – Sinema Tarihinde Milat: “Yıldız Savaşları” (Star Wars) Gösterime Girdi
George Lucas’ın yönettiği efsanevi bilimkurgu serisinin ilk filmi olan Star Wars: Episode IV – A New Hope, sinemalarda izleyiciyle buluştu. Film, popüler kültürde küresel bir fenomene dönüşerek sinema endüstrisinde yeni bir çağ başlattı.
2020 – George Floyd’un Öldürülmesi ve Küresel Protestolar
ABD’nin Minneapolis kentinde siyah Amerikalı George Floyd, beyaz bir polis memuru tarafından gözaltına alınırken boğazına basılmak suretiyle nefessiz bırakılarak öldürüldü. Olayın ardından dünya çapında ırkçılık karşıtı büyük “Black Lives Matter” protestoları dalgası başladı.
Tarihte Bugün Doğanlar ve Hayatını Kaybedenler
Doğanlar
-
1803: Ralph Waldo Emerson, Amerikalı yazar, filozof, şair ve Transandantalizm akımının en önemli lideri.
-
1904: Necip Fazıl Kısakürek, Türk şair, yazar ve mistik düşünür. (Kendi doğum gününde vefat etmiştir).
-
1976: Cillian Murphy, “Peaky Blinders” ve “Oppenheimer” yapımlarıyla tanınan, Oscar ödüllü ünlü İrlandalı aktör.
Ölenler
-
1983: Necip Fazıl Kısakürek, Türk edebiyatının usta kalemi.
-
2014: Matthew Saad Muhammad, Eski Dünya Hafif Ağır Sıklet Boks Şampiyonu olan Amerikalı sporcu.
-
2020: George Floyd, Ölümüyle küresel bir insan hakları hareketini tetikleyen Amerikalı sivil.
